Besluiten nemen is voor veel leidinggevenden een kwestie van verdragen dat een keuze spanning oproept. Dat niet iedereen het ermee eens zal zijn. Dat je teleurstelling ziet, weerstand voelt of het ongemakkelijke gevoel krijgt dat je iets op scherp zet in de relatie.
Leidinggevenden die betrokken zijn en het goed willen doen voor hun team, merken hoe lastig dit kan zijn. Ze voelen wat een beslissing teweeg kan brengen. En daar speelt vaak iets mee wat niet altijd wordt herkend: de wens om aardig gevonden te worden.
Wanneer besluitvaardigheid schuurt met de wens om aardig gevonden te worden
Als leidinggevende vind je het terecht belangrijk om zorgvuldig, sociaal en verbindend te zijn. Juist dat maakt je vaak sterk in je rol. Maar zodra die kwaliteiten onder druk komen te staan, kan er iets anders mee gaan spelen.
Aardig gevonden willen worden is menselijk. Het wordt pas ingewikkeld wanneer die behoefte leidend wordt in je beslissingen. Wanneer je keuzes uitstelt omdat je niemand wilt teleurstellen. Wanneer richting onduidelijk wordt, omdat je het gesprek liever nog even voor je uitschuift. Of wanneer je een beslissing afzwakt om de spanning niet te hoeven voelen.
Onder het mom van zorgvuldigheid wordt het moment waarop echt een besluit nodig is, uitgesteld of zelfs vermeden.
Besluiten nemen vraagt het verdragen van spanning
Als je de kwaliteit besluitvaardigheid bezit, dan betekent dat niet dat je altijd zeker bent of zonder twijfel kiest. Het vraagt wel dat je bereid bent spanning toe te laten: stilte, fronsen, weerstand, teleurstelling of vragen waarop je niet meteen een antwoord hebt.
Voor veel leidinggevenden is juist dát lastig, zeker wanneer je geneigd bent om af te stemmen, te verzachten of mee te bewegen. Maar leidinggeven vraagt soms dat je blijft staan, ook als de ander dat niet meteen prettig vindt.
Een besluit dat helder is, brengt vaak meer rust dan een besluit dat eindeloos wordt uitgesteld.
Pleasen leidt niet tot de beste beslissingen
Pleasen is de neiging om het anderen naar de zin te maken om spanning, afwijzing of teleurstelling te voorkomen. In de praktijk zie je dat terug in gedrag als te lang blijven overleggen, een duidelijke keuze uitstellen, je boodschap afzwakken of toch weer verantwoordelijkheid naar jezelf toe trekken om ongemak bij de ander te vermijden.
Empathie en pleasen zijn niet hetzelfde. Empathie betekent dat je oog hebt voor wat een ander voelt en nodig heeft, zonder je eigen rol, grens of verantwoordelijkheid los te laten. Bij pleasen verschuift de focus: dan wordt het voorkomen van ongemak belangrijker dan het nemen van een heldere beslissing.
Het paradoxale is dat pleasen vaak precies het tegenovergestelde bereikt van wat je beoogt. In plaats van verbinding ontstaat onduidelijkheid. In plaats van rust ontstaat onrust. En in plaats van vertrouwen ontstaat twijfel.
Aardig gevonden worden is niet hetzelfde als betrouwbaar zijn
Dit onderscheid is essentieel. Aardig gevonden worden gaat over bevestiging. Betrouwbaar zijn gaat over voorspelbaarheid en duidelijkheid. Over weten waar je aan toe bent.
Teams hebben geen behoefte aan een leidinggevende die iedereen te vriend houdt, maar aan iemand die helder is. Die keuzes maakt, uitlegt waarom en blijft staan wanneer het spannend wordt.
Wanneer je beslissingen uitstelt om aardig gevonden te worden, word je minder voorspelbaar. En juist die onvoorspelbaarheid ondermijnt het vertrouwen dat je wilt behouden.
Op het moment dat je dit herkent, verschuift de vraag vanzelf.
Niet meer: hoe werkt dit mechanisme?
Maar: wat vraagt dit van mij als leidinggevende?
Eigenaarschap begint bij jouw keuzes
Eigenaarschap in teams ontstaat niet vanzelf. Het wordt mede gevormd door hoe jij met verantwoordelijkheid omgaat. Wanneer jij blijft twijfelen, uitstellen of overnemen, neem je onbedoeld ook het eigenaarschap van anderen over.
Wat jij niet kiest, moet het team invullen.
Besluitvaardigheid vraagt daarom dat je duidelijk bent over wie waarover beslist en wie waarvoor verantwoordelijk is. Zodra jij die duidelijkheid biedt, ontstaat er ruimte voor anderen om verantwoordelijkheid te nemen.
Wat besluitvaardigheid van jou vraagt als leidinggevende
Besluiten nemen vraagt dat je eerlijk kijkt naar je eigen neigingen. Waar stem je nog af vanuit zorgvuldigheid en waar stel je uit omdat je spanning wilt vermijden? Waar zoek je nog bevestiging, terwijl jouw rol vraagt om richting en duidelijkheid?
Het vraagt ook dat je verdraagt dat niet iedereen het eens zal zijn met je besluit. Weerstand, teleurstelling of ongemak betekenen niet automatisch dat je verkeerd zit. Vaak horen ze gewoon bij helder leidinggeven.
Vind je dat lastig? Coaching kan je hierbij helpen.
Reflectievragen
In welke situaties merk jij dat de wens om aardig gevonden te worden meespeelt bij het uitstellen of afzwakken van beslissingen?
Wat verandert er als je betrouwbaarheid belangrijker maakt dan bevestiging?